UP - logo
E-viri
Celotno besedilo
  • Prisustvo i raširenost viru...
    Lazić, Gospava

    01/2016
    Dissertation

    Više od 100 vrsta virusa ljudi i životinja se izlučuje u spoljašnju sredinu. Prisustvo ovih virusa u površinskim vodama reflektuje fekalnu kontaminaciju i ukazuje na opasnost za zdravlje ljudi i životinja. Na području Srbije se ne prati prisustvo patogenih virusa u površinskim vodama, pa čak ni u vodama za piće, a nije uspostavljena ni metodologija ovih ispitivanja. Shodno tome, cilj disertacije je da se utvrdi i analizira prisustvo animalnih i humanih virusa u površinskim vodama primenom najsavremenijih metoda koncentrovanja i detekcije virusa. U okviru disertacije ispitano je prisustvo sledećih virusa u površinskim vodama na teritoriji Vojvodine: humanih adenovirusa (HAdV); norovirusa (NoV) i hepatitis A virusa (HAV), adenovirusa svinja (PAdV), poliomavirusa goveda (BPyV) i hepatitis E virus (HEV). Ispitano je ukupno 108 uzoraka površinskih i otpadnih voda koji su prikupljani od oktobra 2012. godine do juna 2014. godine. U radu su primenjene najsavremenije metode koncentrovanja i detekcije virusa u vodi, koje se u Srbiji nisu koristile za ovu namenu. Sprovedenim ispitivanjima dokazano je da su animalni i humani virusi prisutni u površinskim vodama na području Vojvodine. Najčešće detektovan virus u površinskim vodama je humani adenovirus (42,4%), a potom norovirusi GII i GI (40,4% i 15,2%), adenovirus svinja (11,1%), poliomavirus goveda (7,1%) i hepatitis E virus (3,0%). U ukupno 9 testiranih uzoraka gradske kanalizacione vode najčešće je detektovan HAdV (44,4%), NoV GII i GI (66,7% i 22,2%), BPyV je detektovan u samo jednom od 9 uzoraka, a niti u jednom nisu detektovani PAdV i HEV. Hepatitis A virus nije detektovan u uzorcima, a eksperimentalno je potvrđeno da su metode primenljive i za detekciju ovog virusa. Na osnovu rezultata prinosa procesne kontrole i utvrđenog prisustva virusa u uzorcima, zaključeno je da se ove metode mogu veoma uspešno koristiti za detekciju virusne kontaminacije površinskih voda. Izvršena je igenotipizacija virusa iz odabranih uzoraka metodom sekvenciranja dela virusnog genoma. Indirektno je potvrđeno da su infekcije detektovanim virusima prisutne u populaciji životinja i ljudi. Prisustvo virusa u površinskim vodama i uzorcima gradske kanalizacije odražava infektivni status stanovništva, ali predstavlja i značajan rizik za zdravlje životinja i ljudi na području koje gravitira ispitanim vodama.